خانواده‌هایی که هنگام پذیریش فرزند دوم، علاقمند به پذیرش کودکان بزرگتر هستند، اغلب باید درباره تغییر ترتیب سنی فرزندان در خانواده تصمیم‌گیری کنند.
پیامدهای فرزندپذیری بدون رعایت ترتیب سنی
فرزندپذیری بدون در نظر گرفتن ترتیب سنی به معنای پذیرش کودکی به فرزندخواندگی است که پس از ورود به خانه، کوچکترین عضو خانه نخواهد بود. به همین دلیل جایگاه فرزند قبلی در خانواده تغییر خواهد کرد. بسیاری از خانواده‌ها به راحتی با این تغییر سازگار می‌شوند. اما برخی هم هستند که توصیه می‌کنند، اصلا این کار را نکنید. فرزندخواندگی پیچیدگی فوق‌العاده زیادی دارد؛ چنین تصمیمی باید مورد به مورد، براساس شرایط، با توجه به هر یک از اعضای خانواده و پویایی‌های موجود در هر خانه اتخاذ شود.
خیلی از خانواده‌ها عنوان کرده‌اند که فرزندان‌شان از داشتن یک خواهر یا برادر بزرگتر هیجان‌زده بودند. به هرحال خانواده‌هایی هم هستند که می‌گویند تغییر ترتیب سن فرزندان در فرزندخواندگی برای فرزندان آنها ساده نبوده است.
چالش‌های تغییر جایگاه فرزندان در خانواده
پسر کیم که در حول و حوش سن نوجوانی بود، بعد از به خانه آمادن برادرش، تا چندین ماه ناآرام و درکشمکش بود. او بعد از اینکه متوجه شد، برادرش در همان پایه تحصیلی او ثبت‌نام نشده است نفس راحتی کشید. حتی درخواست کرده بود موقع خواندن کارت‌های خوش‌آمدگویی اسمش برخلاف آنچه اکنون وجود داشت، مانند گذشته، به عنوان فرزند بزرگتر ذکر شود. مادر و پدرش علاوه بر اطمینان دادن به او درباره اینکه خیلی دوستش دارند، ترتیبی دادند که خیال کودک از اینکه به حرف او گوش می‌کنند و اجازه می‌دهند که در تصمیم‌های مربوط به خودش مشارکت کند، راحت شود.
خانواده‌هایی هم هستند که می‌گویند، فرزندان‌شان علیرغم اینکه کوچکتر هستند، پختگی بیشتری نشان می‌دهند و کودکانی که اخیراً به فرزندخواندگی پذیرفته‌اند انتظاراتی که از یک کودک به سن آنها می‌رود را برآورده نمی‌کنند. در اغلب موارد، رفتارهای ناپخته فرزند تازه، روابط او با خواهر یا برادرش را مختل می‌کند.:
وقتی جیائو تلاش می‌کرد، ارشدیت خود را ثابت کند، خواهر کوچکترش سوزان به او یادآوری کرد که با این حال رفتارش بچگانه‌تر است.
سنجش شخصیت فرزندان قبل از تصمیم‌گیری
اگر تصمیم گرفته‌اید که بدون درنظر گرفتن ترتیب سنی اقدام به فرزندپذیری کنید، به شخصیت فرزندتان توجه کنید. از خود بپرسید آیا او جایگاه جدید خود در خانواده را به شکل موفقیت‌‌آمیزی می‌پذیرد. اگر کودک در گروه دوستانش رهبری را به دست می‌گیرد یا اهل رقابت است، نسبت به کودکی که شخصیتی پیرو دارد، بیشتر احتمال دارد به کشمکش و چالش بیفتد. اگر خودتان نمی‌توانید به نتیجه قاطعی برسید، از کسانی که فرزند شما را به خوبی می‌شناسند راهنمایی بگیرید.
چک‌لیست تصمیم‌گیری، ۵ سوال کلیدی برای والدین
فرزندپذیری بدون در نظر گرفتن ترتیب سنی می‌تواند به خوبی پیش برود اما روشی نیست که برای همه خانواده‌ها کارآمد باشد. در ادامه سوالاتی آمده‌اند که می‌توانند برای رسیدن به بهترین تصمیم به شما کمک کند:
• فرزند یا فرزندان شما می‌توانند با کودکانی که دو، سه، چهار سال یا بیشتر از آنها بزرگتر هستند، ولی ممکن است بچگانه‌تر از آنها رفتار کنند، کنار بیایند؟
• اگر چند فرزند دارید و تصمیم گرفته‌اید کودکی را که از آخرین فرزند شما کوچکتر است به فرزندخواندگی بپذیرید، فرزند کوچک شما که پیش از این نی‌نی خانواده بوده است، با تغییر جایگاهش و تبدیل شدن به فرزند میانی کنار خواهد آمد؟
• اگر کودکی را که از اولین فرزند شما بزرگتر است به فرزندخواندگی بپذیرید، فرزند شما با اینکه دیگر در جایگاه بزرگترین فرزند نباشد کنار خواهد آمد؟
• اگر کودکی را به فرزندخواندگی بپذیرید که در جایگاه دختر یا پسر بزرگتر خانواده قرار بگیرد، فرزند شما از اینکه دیگر بزرگترین دختر یا بزرگترین پسر خانواده نیست، رنجیده خواهد شد؟
• چنین رویدادهایی چه اثری بر روش فرزندپروری شما خواهد گذاشت و چگونه با هریک از این چالش‌ها کنار خواهید آمد؟
یافتن پاسخ هر یک از این سوالات و درنظر داشتن آنها هنگام تصمیم‌گیری راهگشای شما خواهد بود. سرانجام در نظر داشته باشید هیچ روشی مناسب همه نیست و لازم است هر خانواده بنا بر شرایط، صلاح خود را در نظر بگیرد و روشی را انتخاب کند که برای همه اعضای خانواده مناسب باشد.
اهمیت رعایت ترتیب سنی در فرزندپدیری
در فرایند فرزندخواندگی، رعایت ترتیب سنی و حفظ جایگاه طبیعی تولد فرزندان نقش بسیار مهمی در آرامش روان‌شناختی کودکان و خانواده ایفا می‌کند. ورود فرزند جدیدی که از اعضای قبلی خانواده بزرگتر است، جایگاه اجتماعی و نقش تعریف‌شده فرزندان موجود (به‌ویژه فرزند اول یا کوچکترین عضو) را تغییر می‌دهد و می‌تواند زمینه‌ساز بروز حس رقابت، کشمکش بر سر سرپرستی و چالش‌های هویتی شود. از سوی دیگر، به دلیل احتمال وجود تأخیرهای رشدی یا ناپختگی رفتاری در برخی کودکان آسیب‌دیده، عدم رعایت این ترتیب ممکن است انتظارات سنی را مختل کرده و روابط بین همشیرها را با دشواری مواجه سازد؛ بنابراین ارزیابی دقیق شخصیت فرزندان فعلی و سنجش میزان آمادگی خانواده پیش از اتخاذ چنین تصمیمی حیاتی است.
نتیجه‌گیری
تغییر ترتیب سن فرزندان در فرزندپذیری تصمیمی کاملاً منحصربه‌فرد است که باید بر اساس شرایط خاص هر خانه اتخاذ شود. هیچ روش مطلقاً درست یا غلطی وجود ندارد؛ مهم این است که والدین پیش از ورود فرزند جدید، آمادگی روانی اعضای خانواده را بسنجند و با درک چالش‌های احتمالی، بستری امن برای سازگاری همه اعضا فراهم کنند.
سوالات متداول
آیا تغییر تیرتب سنی در فرزندخواندگی همیشه با چالش همراه است؟
خیر؛ بسیاری از خانواده‌ها با موفقیت با این تغییر سازگار می‌شوند. با این حال، اگر فرزند فعلی شخصیتی رقابتی یا رهبر داشته باشد، احتمال بروز چالش و کشمکش بر سر جایگاه خانواده بیشتر است.
چرا گاهی فرزند جدید با وجود سن بالاتر، رفتارهای بچگانه‌تری نشان می‌دهد؟
کودکانی که وارد سیستم حمایتی می‌شوند ممکن است به دلیل تجربیات گذشته یا عدم دریافت مراقبت کافی، تأخیر در رشد رفتاری داشته باشند. این امر می‌تواند باعث شود فرزند کوچکتر خانواده از نظر رفتاری پخته‌تر عمل کند.
قبل از فرزندپذیری بدون رعایت ترتیب سنی چه اقدامی باید انجام داد؟
والدین باید شخصیت فرزند فعلی خود را ارزیابی کنند، با افرادی که کودک را می‌شناسند مشورت نمایند و سوالات تخصصی مربوط به تغییر نقش فرزندان در خانواده را دقیقاً بررسی کنند.
منبع
Kittle Kris & Reed Kelly – 2019-Wisdom from adoptive families – Marcison Press, Jacksonville, Florida.U.S
دیدگاه خود را برای ما ارسال کنید.